21 kwietnia 2020 WOJCIECH BOKINA

Identyfikacja źródła powstania niewypłacalności w czasie epidemii

Tagi COVID-19 koronawirus niewypłacalność upadłość wniosek o ogłoszenie upadłości

Wprowadzone zmiany „zawiesiły” obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w czasie obowiązywania stanu zagrożenia albo stanu epidemicznego, a rozpoczęty termin uległ przerwaniu. Nie jest to jednak absolutne zwolnienie, ale tylko takie, które zostało wywołane z powodu COVID-19. Jednocześnie, jeśli stan niewypłacalności powstał w czasie obowiązywania zagrożenia epidemiologicznego albo stanu epidemii spowodowanej COVID-19 domniemywa się, że stan niewypłacalności zaistniał z powodu COVID-19. Przy czym jest to domniemanie do obalenia.

U części podmiotów w miarę łatwo będzie wykazać, że stan niewypłacalności nastąpił w wyniku działania COVID-19. Przychody spadły do 0 albo prawie do 0, a koszty stałe, nawet po redukcji pozostały. Zatem może nie być w przyszłości zainteresowanych podmiotów do obalenia domniemania. Część podmiotów zechce wykorzystać sytuację i pomimo, że od dawna miały stan niewypłacalności, będą wskazywać, że niewypłacalność jest wynikiem działania COVID-19. Jak zawsze najtrudniejsze w ocenie będą sytuacje pośrednie, w momencie, gdy część podmiotów miała różnego rodzaju problemy, a COVID-19 jest tylko chorobą współistniejącą. Zatem w przyszłości, gdy będzie brakowało pieniędzy na rynku i przyjdą zatory płatnicze, pojawią się spory czy spółka umarła na COVID-19 czy na choroby współistniejące. 

A w takich przypadkach statystyki umieralności zależą w dużej mierze od przyjętej metodologii i przyjęcia, czy spółka zarażona COVID-19 i z inną chorobą współistniejącą, która umarła (ogłoszono upadłość albo w ogóle nie złożono wniosku) będzie zaliczana do ofiar śmiertelnych COVID-19 czy nie.

Punkt widzenia zależy od punktu siedzenia

W przyszłości o przyjętej metodologii w pierwszej kolejności będą decydować biegli sądowi w sprawach, gdzie pozwanymi będą członkowie zarządu, co do których wierzyciele będą twierdzić, że nie złożyli wniosków o ogłoszenie upadłości w terminie, bo stan niewypłacalności nie został spowodowany wyłącznie przez COVID-19. Ostatecznie decydować będą sądy cywilne i gospodarcze oraz sądy administracyjne, a orzecznictwo, jak wiadomo, często jest niejednolite. Tym bardziej, że w tym zakresie orzecznictwo jest rozbieżne. Sądy upadłościowe oraz cywilne i gospodarcze orzekające o odpowiedzialności członków zarządu za niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości przyjmują, że stan niewypłacalności następuje najwcześniej w chwili, gdy dłużnik nie wykonał w terminie swojego drugiego zobowiązania pieniężnego wobec drugiego wierzyciela (łącznie dwóch wierzycieli i dwa zobowiązania) i od tego momentu liczymy 30-dniowy termin na założenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Natomiast organy skarbowe i za nimi sądownictwo administracyjne na gruncie odpowiedzialności z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej opierają się na definicji niewypłacalności sprzed 2003 r., że stan niewypłacalności powstaje już z momentem powstania jedynej wymagalnej wierzytelności, oczywiście publicznoprawnej.

Konsekwencje prawne

Warto zatem, żeby przedsiębiorcy mieli świadomość, że wejście w życie nowych przepisów nie oznacza, że przedsiębiorca jest bezwarunkowo zwolniony z obowiązku złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości i w przyszłości wierzyciele mogą kwestionować domniemanie, że niewypłacalność powstała w wyniku COVID-19. Konsekwencją tego może być m.in. osobista odpowiedzialność członków zarządu za zobowiązania spółki.

O autorach

Autor
Zadaj pytanie autorowi WOJCIECH BOKINA Wspólnik/ Radca prawny
Jestem radcą prawnym i doradcą restrukturyzacyjnym. Jako partner w Kancelarii Brysiewicz, Bokina, Sakławski i Wspólnicy prowadzę projekty z obszaru prawa upadłościowego i restrukturyzacyjnego oraz sporów gospodarczych.

Kontakt dla mediów

Avatar
Sylwia Zajdel-Goleniowska

Newsletter

Bądź na bieżąco. Otrzymuj informacje o nowych publikacjach ekspertów z Kancelarii Brysiewicz, Bokina, Sakławski i Wspólnicy.

Użycie przycisku „Zapisz się!” oznacza zgodę na otrzymywanie od Brysiewicz i Wspólnicy spółka komandytowa z siedzibą w Warszawie (01-029) przy ul. Dzielnej 60 (dalej jako: „Kancelaria”) drogą elektroniczną na adres e-mail wskazany w powyższym polu newslettera zawierającego ofertę Kancelarii. Zgodę można wycofać w każdym czasie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem. Administratorem danych osobowych jest Kancelaria. Podane dane osobowe są przetwarzane w celu przesyłania informacji dotyczących oferty Kancelarii drogą mailową. Szczegóły dotyczące zasad przetwarzania danych osobowych znajdują się w klauzuli informacyjnej.